طیف سنجی مرئی – فرابنفش

طیف سنجی مرئی-فرابنفش یکی از تکنیکهای مورد استفاده در علوم تجربی برای دریافت اطلاعات علمی و عملی، با استفاده از برهمکنش نور و ماده طیف سنجی و طیف بینی می‌باشد. در طیف سنجی باریکه‌ای از نور (پرتو) به ماده مورد نظر تابانده می‌شود و با بررسی نور بازتابشی یا جذبی یا نشری به دریافت اطلاعات می‌پردازیم. طیف الکترو مغناطیس حاوی گستره ی از طول موجهاست. هر ناحیه از این طیف نام ویژه‌ای دارد. مانند فروسرخ، فروسرخ دور، فروسرخ نزدیک و تابش ایکس. گستره ی nm ۴۰۰-۸۰۰ به گستره مرئی و nm ۲۰۰ – ۴۰۰ به گستره فرابفنش (بسامد بیشتر از نور بنفش) نامیده می‌شود. طیف سنجی مرئی – فرابنفش به مطالعه این ناحیه می‌پردازد.

طبق نظریه بیر – لامبرات  که موسوم به قانون است، چنانچه یک پرتو تکفام به ماده ی یکنواختی برخورد کند، بخشی از پرتو تابشی توسط ماده جذب می‌گردد. دستگاه طیف سنجی مرئی – فرابنفش (به انگلیسی UV – Visible) امروز بسیار فراگیر می‌باشد. این دستگاه دارای انواع مختلفی از بسیار ساده تا بسیار پیشرفته می‌باشد. مثلا دستگاههای بسیار پیچیده ی تشخیص طبی که در چند دقیقه خون را تجزیه می‌کنند، بر همین اساس می‌باشند. دستگاه از قسمتهای مختلف نوری و الکترونیکی تشکیل شده‌است. معمولا یک یا چند تکفامساز و منشور و آشکارساز دارد. در این دستگاه منبع تابش که میتواند لامپ تنگستن یا دوتریوم باشد، منبعی پیوسته از تابش را فراهم میکند. این منبع تابش توسط منوکروماتور تفکیک میشود و پهنه ی باریکی از طول موج توسط ابزارهای نوری به سل میرسد. سپس نور گذری توسط آینه متمرکز میشود و سرانجام در آشکارساز اندازه گیری میشود.

تقسیم بندی :

آشنایی با طیف سنجی جرمی

– فوتومتر

در فوتومتر ابزاری برای تهیه طیف وجود ندارد و تنها در طول موج مشخصی کار میکند. این دستگاه میتواند از فیلتر نوری استفاده کند.

– اسپکترومتر

در این دستگاه امکان تهیه طیف و اندازه گیری جذب در طول موجهای مختلف وجود دارد. خود اسپکتروفوتومتر شامل انواع مختلفی است.

اسپکتروفوتومتر UV-Vis

تجهیزاتی که در طیف‌نگاری فرابنفش مرئی به کار می‌رود، اسپکتروفوتومتر UV/Vis نامیده می‌شود. این دستگاه شدت نور عبوری از نمونه(I) را با شدت اولیه(I_o) مقایسه می‌کند. نسبت I/I_o،”عبور” نامیده می‌شود، که معمولاً آنرا با T% نشان می دهند. جذب، A، بر مبنای عبور تعریف می شود:

(A =-log (%T/100%

منبع های تابش

برای طول موجهای پایین از لامپ پرقدرت دوتریوم و برای طول موجهای بلندتر میتوان از لامپ ساده تنگستن استفاده کرد.

آشکارسازها

از آشکار سازهای این دستگاه میتوان به چندبرابر کننده ی نوری و فوتوتیوب یا آرایه دیود خطی و ابزارهای بار-جفت شده اشاره کرد.

کاربرد

با توجه به نیاز به تکنیکهای سریع در تشخیص مواد مختلف، این روش در حال گسترش می‌باشد. این روش در مطالعات ساختاری و بنیادی و همچنین حوزه‌های کاربردی چون تجزیه مواد در رشته‌های شیمی، مواد، کشاورزی، پزشکی و … کاربرد گسترده‌ای دارد.

مقالات مرتبط

پاسخ‌ها

  1. با سلام خسته نباشید ن یه مقاله در مورد تکینیک یا پیشرفتهای جدید دستگاهوری طیف سنج اتمی در یکی از زمینه های جذب، نشر یا فلورسانس می خوام خیلی برام ضروریه اگه امکان داره کمکم کنید.با سپاس از سایت خوبتون

  2. با سلام و عرض ادب
    من به جزوه ای که، به نحوه ی کار با دستگاه اسپکتروفتومتر و همچنین چگونگی انجام آنالیز ها با این دستگاه پرداخته باشه نیاز مبرم دارم.. ممنون میشم اگه جزوه یا مطلبی در این خصوص داشتید برایم ارسال بفرمایید.. چون قراره اپراتور این دستگاه بشم در صورتی که اونطور که باید، نحوه و ترتیب انجام آنالیز رو دقیق نمیدونم.. خیلی خیلی ممنون از لطفتون

    1. سلام خانم نرجس من پژمان هستم تولید کننده دستگاه uv-vis با آشکار ساز آرایه ای میخاستم بدونم شما در چه زمینه ای از این دستگاه استفاده میکنید چون راهنمایی شما میتواند من را در پیشبرد اپلیکیشن های نرم افزار کمک کند در مقابل من هم میتوانم شما را در این زمینه راهنمایی کنم با تشکر

libero Sed Aenean massa fringilla facilisis vulputate, Nullam